SKENE

Autor: Eddy Bøgh Brixen | Redakcja: SKENE

Przewodnik po profesjonalnym bezprzewodowym audio – Część 2: Pryncypia bezprzewodowego audio

Wejście mikrofonowe

Sam mikrofon nie jest urządzeniem bezprzewodowym. Dlatego musimy zapewnić nadajnik. Jednym z praktycznych problemów jest dopasowanie zakresu dynamiki systemu transmisyjnego do zakresu dynamiki mikrofonu. Często – szczególnie w systemach analogowych – zakres dynamiki mikrofonu jest znacznie wyższy niż to, co może obsłużyć system transmisyjny.

Przedwzmacniacze mikrofonowe w nadajnikach mogą oferować zmienny zakres wzmocnienia – być może – nawet powyżej 40 dB. Zwykle oznacza to ustawienie wzmocnienia na poziomie 0 dB jako punkt wyjściowy dla standardowego mikrofonu, a następnie dodanie wzmocnienia lub tłumienia w celu dopasowania sygnału mikrofonowego do wejścia elektrycznego nadajnika.

Niektóre systemy cyfrowe oferują automatyczne dostosowywanie wzmocnienia (Automatic Gain Ranging), gdzie ustawienie w nadajniku jest odwzorowywane w odbiorniku. Na wyjściu nie powinna być zauważalna żadna zmiana wzmocnienia.

Lepszym rozwiązaniem jest zastosowanie kaskadowanych przetworników. Rezultatem jest cyfrowy zakres dynamiki, który obejmuje cały zakres dynamiki mikrofonu. Co więcej, nie występuje tutaj żadne zmiany poziomu wzmocnienia.

Zasilanie mikrofonów

Jeśli mikrofon jest typu pojemnościowego, będzie potrzebował zasilania. Zasilanie to zapewnia nadajnik. Jednak ponieważ nadajnik jest zasilany przez (kilka) baterii wykorzystywanych do transmisji, może pojawić się problem związany z napięciem i wydajnością energetyczną. Dodatkowo, połączenie między mikrofonem a nadajnikiem to często proste dwukierunkowe przewody, które muszą jednocześnie przenosić sygnał audio oraz zasilanie.

Jeśli mikrofony wymagają zasilania phantom 48 V, potrzebny jest konwerter DC-DC. Dzięki temu stosunkowo niskie napięcie z baterii może zostać podniesione, aby spełnić wymagania mikrofonu.

Forma nadajnika

Istnieje kilka typów mikrofonów wykorzystujących transmisję bezprzewodową: mikrofony wokalne, mikrofony typu lavalier oraz mikrofony ołówkowe ogólnego przeznaczenia. W każdym przypadku to zastosowanie decyduje o formie fizycznej nadajnika.

Mikrofony wokalne

Mikrofony wokalne są przeznaczone do trzymania w ręku na scenie. W wersji bezprzewodowej uchwyt mikrofonu zawiera miejsce na nadajnik, a złącze zastępowane jest krótką anteną.

Często istnieje możliwość stosowania różnych kapsuł mikrofonowych na jednym nadajniku, na przykład w celu dopasowania charakterystyki kierunkowej do konkretnego zastosowania. Różne marki mogą stosować różne rodzaje gwintów dla kapsuł mikrofonowych. Również sama elektronika może mieć różną konstrukcję.

Firma DPA oferuje adaptery dla najpopularniejszych producentów systemów bezprzewodowych, w tym także do nadajników ręcznych.

Rysunek 2.01 Adaptery do nadajników ręcznych zapewniają możliwie najlepszą jakość dźwięku.

Mikrofony typu lavalier

Mikrofon typu lavalier lub nagłowny staje się bezprzewodowy po podłączeniu do nadajnika przypinanego do paska (beltpack). Cienki przewód między kapsułą a złączem umożliwia ukrycie kabla, a w wielu przypadkach także samego mikrofonu.

Różni producenci mogą stosować różne złącza, dlatego istnieje wiele adapterów pozwalających na ich dopasowanie. Należy również zwrócić uwagę na tzw. napięcie polaryzujące (bias), czyli napięcie lub prąd wymagany przez kapsułę mikrofonu.

Mikrofony typu lavalier

Mikrofon typu lavalier lub nagłowny staje się bezprzewodowy po podłączeniu do nadajnika przypinanego do paska (beltpack). Cienki przewód między kapsułą a złączem umożliwia ukrycie kabla, a w wielu przypadkach także samego mikrofonu.

Różni producenci mogą stosować różne złącza, dlatego istnieje wiele adapterów pozwalających na ich dopasowanie. Należy również zwrócić uwagę na tzw. napięcie polaryzujące (bias), czyli napięcie lub prąd wymagany przez kapsułę mikrofonu.

Rysunek 2.02 Trzy formy nadajników bezprzewodowych: wokalny, lavalier oraz ołówkowy.

Przetwarzanie sygnału

Bardzo przydatne jest, gdy nadajnik oferuje funkcje przetwarzania sygnału.

Filtr dolnozaporowy (low-cut) to prosta, ale często niezbędna funkcja podczas nagrywania w wietrznych warunkach lub w sytuacji kiedy manipulujemy mikrofonem bez odpowiedniego zabezpieczenia antywstrząsowego.

Ogranicznik (limiter) jest często wbudowany, aby chronić transmisję przed przesterowaniem fali nośnej.

Polaryzacja sygnału audio to funkcja dostępna w niektórych systemach, ponieważ mikrofony nie zawsze mają jednakową polaryzację.